Kanał RSS
Kanał RSS

Wpływ muzyki na emocje, intelekt i organizm człowieka

Informacje na podstawie badań naukowych
fot. Agnieszka Wodzińska

Badania naukowe dotyczące wpływu muzyki na emocje , intelekt oraz bezpośrednio na organizm człowieka wskazują na wiele ciekawych związków. Od kilkudziesięciu lat prowadzone są badania wskazujące na zależności między muzyką a ciałem człowieka. Związek ten określony jest jako mechanizm fizjologicznego działania muzyki, który porównuje się do zjawiska rezonansu opisywanego w fizyce. Zjawisko to polega na wibrowaniu w tych samych częstotliwościach dwóch obiektów znajdujących się blisko siebie w sytuacji, gdy pobudzony do wibracji był tylko jeden z nich. Wynika zatem z tego, że drugi obiekt przejmuje wibracje od pierwszego (Galińska 2000, s. 477). Badania przeprowadzone w 1993 roku przez Maranto wyjaśniają mechanizm fizjologicznego działania muzyki. Udowadnia ona, że czynniki muzyczne, takie jak metrum, rytm, tempo powodują przeżywanie muzyki doprowadzające do synchronizacji rytmów biologicznych człowieka z rytmem muzycznym. Rytmy biologiczne wymieniane przez Maranto to między innymi: oddechowy, sercowy, tętno oraz fale mózgowe. Podobne badania wcześniej zostały przeprowadzone przez A. Janickiego (1980). Badania potwierdzające tak zwany somatyczny rezonans podczas percepcji muzyki M.H. Thauta i W.B. Davisa (1993) oraz Robba (2000) wskazują na następujące zmiany w organizmie człowieka:

-aktywność endokrynologiczną kory nadnerczy w nadciśnieniu pierwotnym,

-wartość ciśnienia tętniczego,

-częstość akcji serca,

-temperaturę ciała,

-minutowe zużycie tlenu i podstawową przemianę materii,

-pojemność minutową i objętość oddechową płuc (Stachyra 2009, s.78).

A zatem poprzez muzykę można regulować czynność układu wegetatywnego, zwalniając lub przyspieszając akcję poszczególnych narządów. Towarzyszy temu wzmocnienie układu odpornościowego oraz zwiększone wydzielanie immunoglobulin oraz neurohormonów: enkefalin i endorfin (Maranto 1991, za: Galińska 2000, s. 477).

Muzyka jest tą formą przekazu, która odbierana jest przez narząd słuchu. Zmysł słuchu jest rozwojowo pierwszy (obok dotyku i czucia), pojawia się wcześniej niż wzrok. Jest zatem bardzo ważny w ogólnym rozwoju człowieka, a szczególnie w rozwoju procesów poznawczych, do których należy również mowa. Uwrażliwiając od najmłodszych lat słuch dziecka, wskazując na subtelności między brzmieniem poszczególnych instrumentów, kształtujemy jednocześnie wrażliwość słuchową na dźwięki mowy, tak potrzebną w prawidłowym funkcjonowaniu słuchu fonematycznego.

W mechanizmie wpływu muzyki na procesy poznawcze wśród których wymienia się między innymi pamięć, badacze często odwołują się do modulowania nastroju odbiorcy. Zmiana nastroju powoduje zmiany na poziomie pobudzenia korowego, co może wpływać na przebieg oraz efekt funkcjonowania procesów poznawczych (Thompsonet al., 2001). Na poziomie neurofizjologicznym zjawisko to jest wyjaśniane zwiększonym wydzielaniem dopaminy w mózgu. Przyspieszenie wydzielania tego neuroprzekaźnika pod wpływem słuchanej muzyki związane jest z wprowadzaniem słuchającego w stan relaksu. Pozytywny nastrój oraz stan relaksu wpływają na lepsze efekty poznawcze. Gordon Dryden oraz Jeanette Vos (2000) wskazują na znaczenie relaksu w podwyższeniu efektów pamięciowych, odwołując się do lepszej synchronizacji międzypółkulowej oraz zwiększonego udziału rytmów alfa w elektrycznej aktywności kory mózgowej. Zdaniem badaczy stan relaksu i efekty z nim związane pozwala uzyskać muzyka barokowa. Badania psychofizjologiczne potwierdzają wpływ muzyki na aktywność elektryczną kory, która wiąże się z procesami pamięciowymi (Perczak 2005). Badania z 1995 roku (Elbert et al.) z 1999 roku (Moore 1999) oraz 2003 (Gamon, Bragdon, 2003) potwierdzają hipotezę, że intensywny kontakt z muzyką pośrednio podwyższa funkcjonowanie poznawcze przez wywołanie zmian strukturalnych oraz aktywności ośrodkowego układu nerwowego (za: Perczak 2005, s. 113). Podsumowując zatem muzyka może wyzwalać pozytywny nastrój, przedłużać koncentrację, usprawniać pamięć, jak również niektóre aspekty mowy.

dr Amelia Golema


Komentarze

A gdyby ocenić ocenić muzykę nie tylko ze względu na gatunek, ale wręcz pojedyncze utwory i ich wpływ na psychikę ?

Zrobiliśmy to jako pierwsi z pierwszych ;) , w ramach projektu autorskiego. Baza danych ok. 300 utworów jest tutaj :

http://musicfeelings.w.of.pl/

Napiszcie co sądzicie o tym, najlepiej na mail podany na stronie.

Nic, tylko zacząć częściej słuchać odpowiedniej muzyki, zacząć chodzić do filharmonii albo zacząć grać na jakimś instrumencie :)

Powiązane filmy z Google Video

Loading...
Loading...